केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी आज, रविवार, १ फेब्रुवारी रोजी संसदेत सलग नववे अर्थसंकल्प सादर केले. अर्थसंकल्पीय भाषण संपताच जनतेची सर्वात मोठी उत्सुकता होती की, कोणत्या वस्तू स्वस्त होतील आणि कोणत्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे.
यावेळी अर्थमंत्र्यांनी सर्वसामान्यांना दिलासा देण्यासाठी अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत. दारूबाबतही महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. अर्थसंकल्पात दारू महाग झाली आहे. तसेच सिगारेटही महाग झाली आहे. तर बिडी स्वस्त झाल्या आहेत. बजेटनंतर आता दारूच्या किमती किती वाढणार? याबाबत माहिती समोर आली आहे.
देशात मद्यपान करणाऱ्यांची संख्या बरीच मोठी आहे. त्यामुळे वाढत्या अल्कोहोलच्या किमतींचा थेट परिणाम लोकांच्या खिशावर होईल. ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या आवडत्या मद्यावर अधिक खर्च करावा लागेल. आजपासून, वाढत्या कर आणि उत्पादन शुल्कामुळे सिगारेट आणि तंबाखूजन्य पदार्थांच्या किमती वाढल्या आहेत. नवीन नियमांनुसार, सिगारेटवरील प्रति-स्टिक शुल्कासह 40% जीएसटीमध्ये अतिरिक्त उपकर आणि उत्पादन शुल्क जोडले गेले आहे. यामुळे धूम्रपान करणाऱ्यांना पूर्वीपेक्षा जास्त खर्च करावा लागेल.
तर केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 मध्ये अल्कोहोल स्क्रॅप आणि खनिजांच्या विक्रीवरील कर गोळा केलेल्या स्त्रोतावर (TCS) दर 2% पर्यंत वाढवला आहे. जो पूर्वी 1% होता. दारूच्या किमती वाढल्याने दारू पिणाऱ्यांना फटका बसणार आहे. ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या आवडत्या पेयांसाठी जास्त पैसे मोजावे लागतील. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर दारू खरेदीची संख्या कमी झाली नाही तर सरकारी महसूल वाढेल. त्याचा निश्चितच फायदा होईल.
दारू आरोग्यासाठी अत्यंत हानिकारक आहे. अनेक ठिकाणी दारू विक्रीवर बंदी आहे. डॉक्टरही त्याचे सेवन न करण्याचा सल्ला देतात. तरीही लोक ऐकत नाहीत. आता दारूच्या नवीन किमती दारूप्रेमींना किती त्रास देतील हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. तर दुसरीकडे अर्थसंकल्पादरम्यान, अर्थमंत्र्यांनी शेअर्स खरेदी आणि विक्रीवर आकारण्यात येणाऱ्या विशेष कर (STT) करात वाढ करण्याची घोषणा केली. STT (सिक्युरिटीज ट्रान्झॅक्शन टॅक्स) ०.०२% वरून ०.०५% पर्यंत वाढला आहे. याचा अर्थ असा की फ्युचर्स ऑप्शन प्रीमियमसह शेअर्स खरेदी आणि विक्रीवर आता जास्त कर आकारला जाईल.
