हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी आपल्या स्वयंपाकघरात असलेल्या छोट्या-छोट्या गोष्टी खूप फायदेशीर ठरू शकतात. त्यापैकीच एक म्हणजे टोमॅटो. हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी टोमॅटो महत्त्वाची भूमिका बजावतो.

टोमॅटोमध्ये असलेले ‘लायकोपीन’ नावाचे अँटीऑक्सिडंट हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी खूप उपयोगी ठरते.

एम्सचे माजी कन्सल्टंट आणि साओल हार्ट सेंटरचे संस्थापक आणि संचालक डॉ. बिमल झाजर यांच्या मते, टोमॅटो हा रोजच्या आहारात समाविष्ट करता येणारा असा भाजीपाला आहे, ज्यामध्ये फायबर, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अनेक प्रकारचे वनस्पतीजन्य घटक आढळतात.

डॉक्टरांच्या मते, टोमॅटोमध्ये असलेले लायकोपीन हे एक प्रमुख कॅरोटिनॉइड आणि अँटीऑक्सिडंट आहे, जे हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी खूप उपयुक्त ठरू शकते. आता प्रश्न असा आहे की टोमॅटोमध्ये असे काय आहे, जे आपल्या शरीरातील या महत्त्वाच्या अवयवाला निरोगी ठेवण्यास मदत करते? टोमॅटो कसा खावा, ज्यामुळे शरीराला त्याचा पूर्ण फायदा मिळेल आणि हृदयही निरोगी राहील? हृदयाची काळजी घेण्यासाठी टोमॅटो खाण्याची योग्य पद्धत काय आहे, हे कार्डिओलॉजिस्टकडून जाणून घेऊया.

लायकोपीन म्हणजे काय आणि हृदयासाठी ते का महत्त्वाचे आहे?

लायकोपीन हे टोमॅटोमध्ये आढळणारे एक कॅरोटिनॉइड आहे. यामुळे टोमॅटोला लाल रंग मिळतो. हे एक अँटीऑक्सिडंट घटक आहे. शरीराला ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसपासून वाचवण्यासाठी अँटीऑक्सिडंट असलेले पदार्थ संतुलित आहाराचा भाग मानले जातात.

टोमॅटो ही अशी भाजी आहे ज्यामध्ये कॅलरी खूप कमी असतात. सुमारे १०० ग्रॅम कच्च्या लाल टोमॅटोमध्ये जवळपास १८ कॅलरी असतात. त्यामुळे टोमॅटो हृदयासाठी फायदेशीर ठरू शकतो. टोमॅटोचे सेवन वजन नियंत्रित ठेवण्यासाठीही मदत करू शकते. त्यामध्ये पाण्याचे प्रमाणही भरपूर असते.

याशिवाय टोमॅटोमध्ये फायबर, व्हिटॅमिन C आणि पोटॅशियम देखील असते, त्यामुळे रक्तदाबाच्या रुग्णांसाठीही तो आरोग्यदायी ठरू शकतो. टोमॅटोमधील आहारातील फायबर आणि इतर वनस्पतीजन्य घटक संतुलित आहाराचा भाग म्हणून हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयोगी ठरू शकतात.

पोटॅशियम आणि ब्लड प्रेशरचा काय संबंध?

टोमॅटोमध्ये पोटॅशियमही आढळते. आहारातून पुरेसे पोटॅशियम घेतल्याने ब्लड प्रेशर नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊ शकते, विशेषतः कमी सोडियम असलेल्या संतुलित आहारासोबत त्याचे सेवन केल्यास.

मात्र, ज्यांना हाय ब्लड प्रेशरचा त्रास आहे, त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आपल्या संपूर्ण आहाराची आणि औषधांची काळजी घ्यावी.

हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी टोमॅटो कसा खावा?

हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी तुम्ही टोमॅटो कच्चा आणि शिजवून, दोन्ही प्रकारे खाऊ शकता. टोमॅटो शिजवल्यामुळे त्यातील लायकोपीन शरीराला अधिक सहज उपलब्ध होऊ शकते. तर कच्च्या टोमॅटोमधून व्हिटॅमिन C सारखे काही पोषक घटक चांगल्या प्रमाणात मिळतात.

व्हिटॅमिन C शरीरासाठी खूप महत्त्वाचे आहे. आहारात टोमॅटो कच्चा आणि शिजवून, दोन्ही प्रकारे समाविष्ट केल्याने आरोग्याला फायदा होऊ शकतो.

कच्चा टोमॅटो तुम्ही सलाड, सँडविच किंवा रॅपमध्ये घेऊ शकता. जर टोमॅटो शिजवून खायचा असेल तर तो सूप, भाजी किंवा करीमध्ये वापरू शकता.

टोमॅटोचा संपूर्ण आरोग्यावर कसा परिणाम होतो?

टोमॅटो ही अशी भाजी आहे जी केवळ हृदयासाठीच नाही तर आपल्या संपूर्ण शरीरासाठी फायदेशीर ठरू शकते. टोमॅटोमध्ये लायकोपीन आणि पोटॅशियमसारखे पोषक घटक असतात, जे हृदयासाठी महत्त्वाचे आहेत.

टोमॅटोचे सेवन त्वचा निरोगी ठेवण्यासाठीही मदत करू शकते. त्यामध्ये असलेले व्हिटॅमिन C आणि लायकोपीन त्वचेला ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसपासून वाचवण्यास मदत करू शकतात.

पाणी आणि फायबरने भरपूर असलेला टोमॅटो पचनक्रिया व्यवस्थित ठेवण्यास मदत करू शकतो. त्याचे सेवन केल्याने बद्धकोष्ठतेसारख्या समस्येतही फायदा होऊ शकतो.

टोमॅटो डोळ्यांच्या आरोग्यासाठीही उपयोगी ठरू शकतो. त्यामध्ये ल्यूटिन आणि बीटा-कॅरोटीनसारखे कॅरोटिनॉइड्स असतात, जे डोळे निरोगी ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.

यामध्ये असलेले व्हिटॅमिन C रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यास आणि शरीर निरोगी ठेवण्यास मदत करते.

एका दिवसात किती टोमॅटो खाणे योग्य आहे?

टोमॅटो हृदयासाठी आणि शरीरासाठी फायदेशीर आहे, याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही तो भरपूर प्रमाणात खावा. टोमॅटोचे मर्यादित प्रमाणात सेवन करावे, त्यातून तुम्हाला फायदा होऊ शकतो.

तुमचा एकूण आहार, वय, आरोग्य आणि आरोग्याशी संबंधित समस्या लक्षात घेऊनच टोमॅटोचे सेवन करावे. सामान्यतः टोमॅटोचा समावेश भाज्या आणि इतर वनस्पतीजन्य पदार्थांसोबत संतुलित आहारात केला जाऊ शकतो.