अमेरिकेच्या (America) इतिहासातील सर्वात भीषण आणि काळा दिवस मानल्या जाणाऱ्या ११ सप्टेंबर २००१ च्या दहशतवादी हल्ल्याला २५ वर्षे पूर्ण होत आहेत.

संपूर्ण अमेरिका ९/११ हल्ल्यातील (Trump911Claim) मृतांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी आणि प्रथम प्रतिसादकर्त्यांच्या (First Responders) शौर्याचे स्मरण करण्यासाठी सज्ज होत आहे.अशा या गंभीर वातावरणात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी केलेल्या एका वक्तव्यामुळे नवा वाद निर्माण झाला आहे.व्हाईट हाऊसमध्ये आयोजित एका विशेष कार्यक्रमादरम्यान ट्रम्प यांनी दावा केला होता की, २००१ मध्ये जेव्हा न्यूयॉर्कमधील ट्विन टॉवर्सवर हल्ला झाला, तेव्हा ते स्वतः ‘ग्राउंड झिरो’ (घटनास्थळी) बचाव कार्यात सहभागी होते.

ट्रम्प यांच्या या दाव्यानंतर अमेरिकन राजकीय वर्तुळात आणि प्रसारमाध्यमांमध्ये मोठी खळबळ उडाली. अमेरिकेतील प्रमुख प्रसारमाध्यमांनी लगेचच या विधानाची सत्यता पडताळणी (Fact Check) करण्यास सुरुवात केली. यामध्ये समोर आलेल्या तथ्यांनी ट्रम्प यांच्या दाव्यातील फोलपणा उघडा पाडला आहे.

“अग्निशमन दलाच्या जवानांनी मला उचलून नेले” ट्रम्प यांचा दावा काय होता?

व्हाईट हाऊसच्या एलिप्स परिसरात आयोजित आपत्कालीन प्रतिसादकांच्या एका भव्य कार्यक्रमात बोलताना ट्रम्प यांनी २००१ मधील प्रसंगाचे वर्णन केले.ते म्हणाले की, हल्ल्याच्या वेळी ते कामगारांच्या एका टीमसोबत ग्राउंड झिरोच्या जवळच उपस्थित होते. युनायटेड स्टेट्स स्टील बिल्डिंग (वन लिबर्टी प्लाझा) कोसळण्याच्या मार्गावर आहे हे त्यांच्या आणि तिथल्या बचाव पथकाच्या लक्षात आले.

आपल्या नेहमीच्या शैलीत किस्सा सांगताना ट्रम्प म्हणाले, “इमारत कोसळेल या भीतीने तिथे उपस्थित असलेल्या दोन बलदंड अग्निशमन दलाच्या जवानांनी माझे हात पकडले आणि मला थेट उचलून धावू लागले. हे काम करणे अजिबात सोपे नव्हते, कारण माझी शारीरिक रचना धिप्पाड आहे. मी त्यांना म्हणालोसुद्धा की मी स्वतः पळू शकतो, परंतु त्यांनी मला उचलून सुरक्षित ठिकाणी नेले.” याव्यतिरिक्त, ट्रम्प यांनी असाही दावा केला की त्यांनी स्वतः कामगारांचा एक मोठा गट तयार करून घटनास्थळी मदतीसाठी पाठवला होता.

सीएनएन (CNN) आणि मीडिया फैक्ट चेकमध्ये काय समोर आले?

ट्रम्प यांच्या या धक्कादायक दाव्यानंतर अमेरिकन मीडिया आउटलेट ‘सीएनएन’ने या विधानाची कसून पाहणी केली.सीएनएनच्या अहवालानुसार, ११ सप्टेंबर २००१ रोजी जेव्हा वर्ल्ड ट्रेड सेंटरवर दहशतवादी हल्ला झाला, तेव्हा ट्रम्प हे घटनास्थळापासून तब्बल ५ मैल दूर, मिडटाउन मॅनहॅटनमधील त्यांच्या ट्रम्प टॉवरमध्ये सुरक्षित होते.

सीएनएनने स्पष्ट केले की, युनायटेड स्टेट्स स्टील बिल्डिंग कोसळण्याच्या भीतीने अग्निशमन दलाच्या जवानांनी ट्रम्प यांना उचलून नेल्याचा दावा पूर्णपणे बनावट आहे.२००१ मधील हल्ल्यानंतरच्या दिवसांत ट्रम्प हे ‘वन लिबर्टी प्लाझा’ इमारतीजवळ किंवा अस्थिर इमारतीच्या आत उपस्थित असल्याचा कोणताही सार्वजनिक अथवा अधिकृत पुरावा उपलब्ध नाही.ट्रम्प यांनी गेल्या २५ वर्षांत ग्राउंड झिरोवरील आपल्या उपस्थितीबाबत वेळोवेळी वेगवेगळे आणि परस्परविरोधी दावे केले आहेत.

बचाव पथक आणि कामगार पाठवण्याच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह

असोसिएटेड प्रेस (AP) आणि इतर तथ्य-तपासणी संस्थांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, ९/११ च्या हल्ल्यानंतर १३ सप्टेंबर २००१ रोजी ट्रम्प हे वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या साइटजवळ मीडियाला मुलाखत देताना दिसले होते. त्यावेळी त्यांनी काही पोलीस अधिकारी आणि स्वयंसेवकांशी संवाद साधला होता.

परंतु, त्यांनी स्वतःचे शेकडो कामगार ग्राउंड झिरोवर मदतकार्यासाठी तैनात केले होते, या दाव्याला न्यू यॉर्क फायर डिपार्टमेंट (NYFD) किंवा इतर कोणत्याही अधिकृत बचाव यंत्रणेने कधीही दुजोरा दिलेला नाही. त्या वेळी ग्राउंड झिरोवर काम करणाऱ्या अधिकाऱ्यांच्या मते, तिथे सर्व कामे कडक सुरक्षेत आणि अग्निशमन विभागाच्या देखरेखीखाली चालत होती, आणि ट्रम्प यांनी तिथे वैयक्तिकरीत्या कामगारांची टीम पाठवल्याची कोणतीही नोंद दप्तरी नाही.

निवडणुकीच्या काळात राजकीय हेतूने केलेला दावा?

९/११ हल्ल्याच्या २५ व्या वर्षपूर्तीच्या संवेदनशील प्रसंगी राष्ट्रवादाची भावना निर्माण करण्यासाठी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी हा फुगवून सांगितलेला दावा केल्याची टीका राजकीय विश्लेषकांकडून होत आहे.प्रसारमाध्यमांनी त्यांच्या या विधानाचा पर्दाफाश केल्यामुळे ट्रम्प यांच्या विश्वासार्हतेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.