आज समोशाचे भांडे २७ वर्षे शिकवणाऱ्यांच्या हातात आहे! देशाचे डोळे उघडणाऱ्या शिक्षक ब्रिज किशोर यांची हृदयस्पर्शी कहाणी…

आपल्या समाजात शिक्षकांना खूप उच्च स्थान आहे. ‘गुरु ब्रह्मा गुरु विष्णू’ असे म्हणत आपण त्यांची देवाप्रमाणे पूजा करतो. हे शिक्षक देशाचे भविष्य घडवणारे शिल्पकार आहेत. पण, जर तोच शिक्षक आपले संपूर्ण आयुष्य मुलांना शिकवण्यासाठी समर्पित करतो आणि अखेरीस, म्हातारपणी, घरखर्च भागवू न शकल्याने रस्त्यावर समोसे विकू लागतो तर? हे ऐकून खरंच किळस येते आणि वाईट वाटते, नाही का? पण ही काही काल्पनिक कथा नाही, तर आपल्या देशात घडलेले हे एक कटू वास्तव आहे.
चित्रात दिसणाऱ्या या वृद्ध व्यक्तीच्या कहाणीने आज संपूर्ण देशाचे डोळे उघडले आहेत. एका शाळेत शिक्षक म्हणून तब्बल २७ वर्षे हजारो विद्यार्थ्यांच्या मनात ज्ञानाचा दिवा पेटवणारे हे गुरु, आज केवळ ५ रुपयांना समोसे विकून आपला उदरनिर्वाह करतात.
सोशल मीडियावर व्हायरल झालेली त्यांची ही हृदयद्रावक कहाणी आणि संपूर्ण माहिती येथे आहे.
### हे शिक्षक कोण आहेत? येथे त्यांचा संपूर्ण पत्ता आहे
चित्रात दिसणाऱ्या या शिक्षकाचे नाव **बृजकिशोर चौरसिया** आहे. ते आता ५५ वर्षांचे आहेत. ते उत्तर प्रदेशातील झाशी जिल्ह्यातील एराच नावाच्या एका लहान गावात राहतात.
बृजकिशोर तरुणपणापासूनच शिक्षण क्षेत्रात कार्यरत होते. त्यांनी तेथील एका स्थानिक खाजगी शाळेत २७ वर्षे अत्यंत प्रामाणिकपणे शिक्षक म्हणून सेवा केली. पण दुर्दैवाने, आपल्या देशातील खाजगी शाळांमध्ये शिक्षकांना किती कमी पगार दिला जातो हे आपल्या सर्वांना माहीत आहे. इतका प्रदीर्घ काळ काम करूनही, त्यांना मिळणारा पगार खूपच कमी होता.
### २७ वर्षांच्या सेवेनंतर ते समोसे का विकू लागले?
काळ बदलला, किराणा मालाच्या किमती वाढल्या आणि राहण्याचा खर्चही वाढला. पण बृजकिशोर यांचा तुटपुंजा पगार वाढला नाही. त्या कमी पगारात घरखर्च भागवणे आणि कुटुंबाच्या आरोग्याची काळजी घेणे अशक्य झाले. कर्जाचा बोजा वाढू लागला.
दुसरा कोणताही पर्याय न दिसल्याने, वयाच्या ५५ व्या वर्षी ब्रिजकिशोर यांनी आपली शिक्षकी पेशा सोडून स्वतःचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या कष्टाने मिळवलेल्या शिक्षणामुळे ते आता सायकलवर समोशाचा बॉक्स वाहून नेण्याइतके सक्षम झाले आहेत.
* **फक्त ५ रुपयांना समोसा:** ते आपल्या सायकलवर “सर जी के समोसा” असे लिहिलेला फलक लावून फक्त ५ रुपयांना समोसा विकतात.
* **स्वाभिमानी जीवन:** परिस्थिती कितीही बिकट झाली तरी, त्यांचा स्वाभिमान खरोखरच कौतुकास्पद आहे, कारण परिस्थिती कितीही वाईट असली तरी ते कोणाकडेही भीक न मागता कठोर परिश्रम करून जेवतात.
### ‘ब्रिजकिशोर सर’, जे गरीब मुलांसाठी देव होते
ब्रिजकिशोर चौरसिया हे केवळ पैशासाठी काम करणारे शिक्षक नव्हते. त्यांना मिळणारा पगार कमी असला तरी, त्यांची माणुसकी आणि शिक्षणावरील प्रेम अफाट होते.
* **मोफत शिकवणी:** ते शाळेच्या वेळेनंतर गावातील गरीब मुलांना मोफत शिकवत असत.
**पुस्तक आणि अन्न सहाय्य:** तो स्वतःच्या पैशाने, वाचनाची आवड असलेल्या पण गरिबीमुळे पुस्तके विकत घेऊ न शकणाऱ्या अनेक मुलांना वह्या, पेन आणि पुस्तके पुरवत असे. इतकेच नाही, तर भुकेल्या काही गरीब मुलांना तो जमेल तितके अन्नही देत असे.
असा एक थोर शिक्षक आज अशा परिस्थितीत सापडला आहे, ही वस्तुस्थिती समाजाच्या शोकांतिकेचे प्रतिबिंब आहे.
### व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल: पण वास्तव काय?
अलीकडेच, एका स्थानिक व्यक्तीने ब्रिज किशोर सायकलवर समोसे विकत असल्याचा व्हिडिओ बनवून इंटरनेटवर शेअर केला होता. हा व्हिडिओ पाहून लाखो नेटकऱ्यांचे मन हेलावले. देशभरातील लोकांनी सरकार किंवा जनतेकडून आर्थिक मदतीची मागणी करण्यास सुरुवात केली.
> पण, खेदाची गोष्ट म्हणजे, हा व्हिडिओ इतका काळ व्हायरल होऊनही, त्याला कोणत्याही प्रकारची अधिकृत सरकारी मदत किंवा मोठी आर्थिक मदत मिळाल्याची कोणतीही माहिती नाही. आजही तो त्याच सायकलवरून उन्हात फिरत ५ रुपयांना समोसे विकतो.
>
### उपसंहार: आपल्या शिक्षण व्यवस्थेसाठी हा एक इशारा आहे
बृजकिशोर चौरसिया यांची ही कहाणी आजच्या आपल्या शिक्षण व्यवस्थेसमोर आणि खाजगी शाळांच्या व्यवस्थापन मंडळांसमोर एक मोठा प्रश्न उपस्थित करते. जेव्हा कोट्यवधी रुपयांची देणगी स्वीकारणाऱ्या खाजगी संस्था मुलांना शिकवणाऱ्या शिक्षकांना किमान निर्वाह वेतन देत नाहीत, तेव्हा त्याचा अर्थ काय होतो?
ज्या शिक्षकाने आपल्या वृद्धापकाळात सन्मानजनक जीवन जगायला हवे होते, तो समोसे विकत आहे; हा केवळ त्याचा वैयक्तिक पराभव नाही, तर संपूर्ण समाजाचा पराभव आहे. सरकारने अशा महान शिक्षकांना योग्य मानधन किंवा निवृत्तीवेतन देऊन मदत केली पाहिजे. आमची आशा आहे की भविष्यात अशा प्रामाणिक शिक्षकांसाठी चांगले दिवस येतील आणि देशातील जनता त्यांच्या स्वाभिमानी जीवनाला पाठिंबा देईल.



