पंजाबमध्ये भाजपाचा महाराष्ट्र अन् बिहार पॅटर्न; युतीच्या चर्चेत अकाली दलासमोर ठेवली अट

अमृतसर – पंजाबमध्येभाजपा आणि अकाली दल यांच्या आघाडीशी चर्चा सुरू आहे. त्यातच भाजपा नेते आणि केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी समसमान जागा वाटपाची मागणी केली आहे. पंजाबमध्ये ११७ विधानसभेच्या जागा आहेत.
त्यातील निम्म्या जागांवर भाजपाने दावा केला आहे. पंजाबमध्ये भाजपासाठी पूर्वीचा २२ जागांचा फॉर्म्युला चालणार नाही असं स्थानिक नेत्यांनी म्हटलं आहे. आता भाजपा लहान भाऊ म्हणून भूमिका निभावणार नाही असं नेत्यांकडून स्पष्ट करण्यात आले. याआधी जेव्हा भाजपा अकाली दलासोबत आघाडी करत होते तेव्हा शहरी भागातील २२ ते २३ जागांवर भाजपा निवडणूक लढवत होती. आता भाजपाने गेल्या काही वर्षात ग्राऊंडवर ताकद वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यामुळे भाजपाचे सूर बदलले आहेत.
महाराष्ट्र आणि बिहारच्या धर्तीवर भाजपाने पंजाबमध्येही भूमिका बदलण्याचं ठरवले आहे. गेली कित्येक दशके महाराष्ट्रात आणि बिहारमध्ये भाजपा लहान भावाच्या भूमिकेत होती. परंतु मोदी आणि अमित शाह यांनी पक्षाची सूत्रे हाती घेतली आणि भाजपाचा स्वभावही बदलला. त्यामुळे आज महाराष्ट्रात भाजपाचा मुख्यमंत्री आणि सर्वाधिक आमदार आहेत. हीच स्थिती बिहारमध्येही आहे. पहिल्यांदाच बिहारमध्ये भाजपाचा मुख्यमंत्री बनला आहे आणि तो लहान भावाच्या भूमिकेत नसून सर्वात मोठा पक्ष आहे. आता पंजाबमध्येही हे चित्र भाजपाला लागू करायचं आहे.
पंजाबचं राजकारण समजणाऱ्यांना ठाऊक आहे की, भाजपाने कॅप्टन अमरिंदर सिंग, केवल सिंग ढिल्लन, एच.एस. फूलका आणि रवनीत सिंग बिट्टू यांच्यासह अनेक प्रमुख शीख नेत्यांना त्यांच्या पक्षात घेतले आहे. बऱ्याच काळापासून पंजाबमधील भाजपाचे राजकीय क्षेत्र केवळ शहरी हिंदूंपुरते मर्यादित होते. आता ते शहरी हिंदूंच्या पलीकडे जाऊन अधिक उदारमतवादी शिखांमध्येही आपले स्थान निर्माण करू शकतात असं भाजपाला वाटते. म्हणूनच भाजपा विस्तार करण्यास उत्सुक आहे. वेळही अनुकूल वाटत आहे, कारण शीख मतदारांसाठी स्वतःला प्रमुख दावेदार म्हणून मिरवणारा अकाली दल पूर्वीपेक्षा खूपच कमकुवत झाला आहे. ही परिस्थिती भाजपासाठी अनुकूल असल्याचे दिसते.
दरम्यान, भाजपाला मतांचे हस्तांतरण करण्यासाठी अकाली दलासोबत भागीदारी करायची आहे, पण त्यांना आपला वाटाही कमी करायचा नाही. २०२२ च्या निवडणुका अकाली दलासाठी खूप निराशाजनक ठरल्या होत्या. अकाली दलाने केवळ तीन जागा जिंकल्या तर भाजपाने दोन जागा जिंकल्या. यामुळे दोन्ही पक्षांमधील जागांचे अंतर कमी झाले. लोकसभा निवडणुकीतही अकाली दलाला लक्षणीय प्रभाव पाडण्यात अपयश आले. त्यामुळे भाजपाला अकाली दलाच्या या कमकुवतपणाचा पुरेपूर फायदा घेऊन बिहार आणि महाराष्ट्राप्रमाणे पंजाबमध्येही विस्तार करण्याचा प्रयत्न करायचा आहे.



