संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या व्यासपीठावरून अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा 2025 मधील भारत-पाकिस्तान संघर्षाचा मुद्दा उपस्थित केला. ट्रम्प यांनी दावा केला की, त्यांच्या प्रशासनाच्या हस्तक्षेपामुळे भारत आणि पाकिस्तानमधील लष्करी संघर्ष अधिक तीव्र होण्यापासून रोखण्यात आला.

या हस्तक्षेपामुळे सुमारे 3 कोटी लोकांचे जीव वाचल्याचा दावा त्यांनी केला.

ट्रम्प यांनी आपल्या भाषणात अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणातील विविध कामगिरीचा उल्लेख करताना भारत-पाकिस्तानमधील संघर्ष थांबवण्यात अमेरिकेने बजावलेल्या भूमिकेला विशेष महत्त्व दिले. दक्षिण आशियातील तणाव वेगाने कमी करण्यासाठी अमेरिकेने राजनैतिक पातळीवर हस्तक्षेप केला आणि संभाव्य मोठ्या संघर्षाचा धोका टाळण्यात मदत झाली.

UNच्या व्यासपीठावर ट्रम्प यांचा मोठा दावा

संयुक्त राष्ट्र महासभेतील आपल्या भाषणात ट्रम्प यांनी यापूर्वी केलेल्या भारत-पाकिस्तान संघर्षासंदर्भातील दाव्यांची पुनरावृत्ती केली. यावेळी त्यांनी संभाव्य जीवितहानीचा आकडाही सांगितला. ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार भारत आणि पाकिस्तानमधील संघर्ष नियंत्रणाबाहेर गेला असता तर मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाली असती.

पाकिस्तानकडून त्यांना संभाव्य जीवितहानी कोट्यवधींमध्ये होऊ शकते, असे सांगण्यात आले होते. याच पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या हस्तक्षेपामुळे मोठी मानवी आपत्ती टळल्याचा दावा त्यांनी केला. मात्र हा आकडा ट्रम्प यांचा दावा आहे; स्वतंत्रपणे त्याची पुष्टी झाल्याचे उपलब्ध अधिकृत पुराव्यांतून स्पष्ट होत नाही.

अण्वस्त्रसज्ज दोन देशांमधील संघर्षाचा धोका

भारत आणि पाकिस्तान हे दोन्ही अण्वस्त्रसज्ज देश असल्याने 2025 मधील लष्करी संघर्षाने आंतरराष्ट्रीय समुदायाची चिंता वाढवली होती. एप्रिल 2025 मध्ये पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण झाली आणि त्यानंतर भारताने ‘ऑपरेशन सिंदूर’ सुरू केले.

ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान भारत आणि पाकिस्तानमध्ये ड्रोन, क्षेपणास्त्रे आणि तोफखान्यांचा वापर झाल्याचे विविध अहवालांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. काही दिवस चाललेल्या या संघर्षानंतर 10 मे 2025 रोजी दोन्ही देशांमध्ये युद्धविरामाची घोषणा झाली. या काळात अमेरिकेसह अनेक देशांनी दोन्ही बाजूंना तणाव कमी करण्याचे आवाहन केले होते.

ऑपरेशन सिंदूरची पार्श्वभूमी काय?

22 एप्रिल 2025 रोजी पहलगाममध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात 26 जणांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर भारताने पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करत ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले.

ऑपरेशन सिंदूरची पार्श्वभूमी काय?

22 एप्रिल 2025 रोजी पहलगाममध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात 26 जणांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर भारताने पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करत ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले.

भारतीय लष्कराच्या अधिकृत माहितीनुसार या कारवाईत पाकिस्तानमधील दहशतवादी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यात आले. ऑपरेशन सिंदूरनंतर भारत आणि पाकिस्तानमध्ये अनेक दिवस लष्करी कारवाया सुरू राहिल्या. त्यानंतर 10 मे रोजी दोन्ही देशांमध्ये संघर्ष थांबवण्याबाबत सहमती झाली.

भारताची भूमिका काय?

ट्रम्प यांनी यापूर्वीही भारत-पाकिस्तान संघर्ष थांबवण्यात अमेरिकेने निर्णायक भूमिका बजावल्याचा दावा केला आहे. मात्र भारताने हा दावा मान्य केलेला नाही. भारताच्या म्हणण्यांनुसार संघर्ष थांबवण्याबाबत दोन्ही देशांमध्ये थेट लष्करी पातळीवर संपर्क झाला आणि त्यातून युद्धविरामाचा निर्णय घेण्यात आला.

याआधी जुलै 2026 मध्येही ट्रम्प यांनी दावा केला होता की, अमेरिकेने व्यापार आणि टॅरिफचा दबाव वापरून भारत आणि पाकिस्तानला संघर्ष थांबवण्यास भाग पाडले. त्यावेळीही भारताने अमेरिकेच्या या भूमिकेच्या दाव्याला नकार दिला होता.