निसर्गाचे अजब नवल: इंडोनेशियाच्या सुमात्रा बेटावर ‘अमोरफोफॅलस टायटॅनम’ नावाचे जगातील सर्वात मोठे फूल आढळते.
दुर्मिळ दर्शन: हे फूल ७ ते १० वर्षांतून एकदाच फुलते.
विज्ञानाचा चमत्कार

World’s largest flower Corpse Flower facts : जेव्हा आपण फुलाचा विचार करतो, तेव्हा आपल्या डोळ्यासमोर त्याचे सुंदर रूप आणि मधुर सुगंध येतो. पण निसर्गाच्या कुशीत एक असेही फूल आहे ज्याचा सुगंध नाही, तर अत्यंत घृणास्पद असा दुर्गंध येतो. इंडोनेशियाच्या घनदाट जंगलात आढळणारे ‘अमोरफोफॅलस टायटॅनम’ (Amorphophallus titanum), ज्याला जग ‘कॉर्प्स फ्लॉवर’ किंवा ‘प्रेताचे फूल’ म्हणून ओळखते, सध्या शास्त्रज्ञ आणि निसर्गप्रेमींमध्ये चर्चेचा विषय बनले आहे. नुकतेच जानेवारी २०२६ मध्ये सुमात्राच्या जंगलात या फुलाचा बहर पाहिला गेल्याने पर्यटकांची मोठी गर्दी उसळली आहे.

हे केवळ फूल नाही, तर एक ‘विशाल’ जिवंत यंत्रणा आहे!

याला जगातील सर्वात मोठे फूल म्हटले जाते, कारण याची उंची तब्बल ९ ते १२ फुटांपर्यंत असू शकते. तांत्रिकदृष्ट्या हे एकच फूल नसून अनेक लहान फुलांचा समूह (Inflorescence) आहे. याच्या मध्यभागी एक जाड खांबासारखा भाग असतो ज्याला ‘स्पॅडिक्स’ म्हणतात. हे फूल दीड मीटरपेक्षा जास्त रुंद पसरते. जानेवारी २०२६ मध्ये पश्चिम सुमात्रात आढळलेल्या एका फुलाची उंची ११३ सेंटीमीटर नोंदवण्यात आली आहे, जी संशोधकांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

कुजलेल्या प्रेतासारखा वास का येतो?

या फुलाची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे त्याचा दुर्गंध. जेव्हा हे फूल फुलते, तेव्हा ते स्वतःच्या शरीराचे तापमान मानवी शरीराच्या तापमानाइतके म्हणजेच सुमारे ३७ अंश सेल्सिअसपर्यंत (९८°F) वाढवते. यामुळे फुलातील रासायनिक घटक हवेत वेगाने पसरतात. हा वास कुजलेले मांस किंवा मेलेल्या प्राण्यासारखा असतो. शास्त्रज्ञांच्या मते, हा वास मुद्दाम तयार केला जातो जेणेकरून मांस खाणाऱ्या माश्या आणि कीटक याच्याकडे आकर्षित व्हावेत आणि परागकणाची प्रक्रिया पूर्ण व्हावी.

दहा वर्षांची प्रतीक्षा आणि अवघ्या दोन दिवसांचा सोहळा!

व्हिडिओ येथे पहा !

या फुलाचे दर्शन होणे हे भाग्याचे मानले जाते. याचे कारण असे की, हे फूल फुलण्यासाठी ७ ते १० वर्षांचा प्रदीर्घ कालावधी लागतो. एकदा फुलले की त्याचा हा भव्य सोहळा फक्त १ ते ३ दिवसच टिकतो. त्यानंतर हे फूल कोमेजून जाते. त्यामुळेच जेव्हा हे फूल एखाद्या बोटॅनिकल गार्डनमध्ये किंवा जंगलात फुलते, तेव्हा त्याचे लाईव्ह स्ट्रीमिंग केले जाते आणि हजारो लोक रांगा लावून हा ‘दुर्गंध’ घेण्यासाठी येतात.

धोक्यात आलेले अस्तित्व

दुर्दैवाने, वाढती जंगलतोड आणि हवामान बदलामुळे या दुर्मिळ फुलाचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. ‘इंटरनॅशनल युनियन फॉर कन्झर्वेशन ऑफ नेचर’ (IUCN) ने याला संकटग्रस्त प्रजातींच्या यादीत टाकले आहे. इंडोनेशियाचे सरकार आणि ‘आदित्य-L1’ सारख्या मोहिमांतून पर्यावरणाचे रक्षण करणारे शास्त्रज्ञ आता या वनस्पतींच्या संवर्धनासाठी विशेष प्रयत्न करत आहेत.